Bijlage(n) toevoegenBijlage toevoegen
kies uit bibliotheek
verwerk gedropte files...

Ombudsman Metropool Amsterdam

Intervisiegesprek met Almere

Gemeentelijke Ombudsman Arre Zuurmond heeft in december 2015 een collectief intervisiegesprek gevoerd met de Dienst Sociaal Domein van de gemeente Almere. De opzet van het collectief intervisiegesprek is dat de gemeente en de ombudsman aan de hand van een casus samen de knelpunten en oorzaken inventariseren, deze analyseren en vervolgens brainstormen over oplossingen.

 

Begin juni 2015 vraagt een man een bijstandsuitkering aan. Het betreft een complexe situatie. De man werkt als vrijwilliger bij een computerbedrijf. Hij doet dat werk deels vanuit zijn eigen woning voor ongeveer 20 tot 30 uren per week. Als het bedrijf voldoende klanten heeft zal het bedrijf hem in dienst nemen.

In het kader van deze aanvraag vraagt de gemeente de man meerdere keren nadere informatie aan te leveren. Het gaat om diverse bankafschriften, bewijzen waaruit blijkt waar de man de afgelopen periode van heeft geleefd én een vrijwilligersovereenkomst, waarin staat welke werkzaamheden de man doet, hoeveel uren per week en welke financiële afspraken hierbij zijn gemaakt. De man levert midden juli een verklaring van de eigenaar van het computerbedrijf over het vrijwilligerswerk in. De gemeente vraagt, nadat in eerste instantie de aanvraag ten onrechte buiten behandeling is gesteld, opnieuw, inmiddels voor de derde keer, andere informatie aan te leveren. Het gaat om een toelichting van de man over de startdatum van het vrijwilligerswerk en bewijsstukken die aantonen waar de man van heeft geleefd voorafgaand aan de bijstandsaanvraag. Ook vraagt de gemeente de man naar bankafschriften van een oude werkgever waaruit blijkt dat deze de kosten van zijn mobiele telefoon betaalt.

Na dit alles  wijst de gemeente de aanvraag af: de man kan al de gevraagde informatie niet leveren. In het besluit op bezwaar hiertegen, houdt enkel  de aard en omvang van het werk van de man als afwijzingsgrond stand. Op basis van de wel geleverde stukken kan volgens de gemeente geen fictief inkomen worden vastgesteld. Het recht op bijstand kan dus niet worden bepaald.

De man wendt zich vervolgens tot de ombudsman. In de klachtenprocedure erkent de gemeente dat zij de aanvraag in eerste instantie ten onrechte buiten behandeling heeft gesteld. De gemeente had de man, meteen nadat hij de verklaring van de eigenaar van het computerbedrijf had ingeleverd, éénmaal gelegenheid moeten geven meer informatie over de aard en omvang van het werk te overleggen. De gemeente had eerder een afwijzend besluit moeten nemen.

De man vraagt vervolgens opnieuw een uitkering aan. De gemeente vraagt de man informatie in te leveren die de gemeente al heeft. De gemeente neemt kort daarna telefonisch contact op met de man voor een afspraak. Na het gesprek met de man blijkt dat er recente bankafschriften en een verklaring waarin hij zijn werk bij het computerbedrijf opzegt aanwezig zijn. De gemeente kent alsnog bijstand toe per datum van de laatste aanvraag. Inmiddels heeft de man een enorme huurachterstand en ligt er een ontruimingsvonnis van de rechter.

 

Vragen ombudsman

De ombudsman vindt dat het hele proces uiterst traag en moeizaam verloopt en vraagt zich af wat je in redelijkheid van een burger kan vragen. Daarnaast vraagt de ombudsman zich af of het hele proces niet anders was gelopen als de gemeente de man eerder had uitgelegd wat voor gevolgen het vrijwilligerswerk kan hebben. Meer in het algemeen wil de ombudsman graag weten wat de gemeente Almere gaat doen om een soortgelijke herhaling in de toekomst te voorkomen.

 

Verbetering proces 

De gemeente Almere erkent dat zij in deze casus steken heeft laten vallen. Door de complexiteit van de zaak, in combinatie met de afwezigheid van de (oorspronkelijk) behandelend ambtenaar, heeft het proces langer geduurd dan gebruikelijk. Ook had de man eerder op de hoogte moeten worden gesteld over de eventuele gevolgen van het door hem verrichte vrijwilligerswerk. Door de complexiteit van de zaak is het proces enigszins verlamt geraakt.

Om herhaling in de toekomst te voorkomen zal zowel de behandeling van complexe aanvragen, als de behandeling van herhaalde aanvragen, na ontvangt anders worden ingericht. Hierbij komt de focus te liggen op intern overleg met collega’s. Er zullen meer senioren bij het proces betrokken worden en daarnaast zal het ‘vier ogen beginsel’ (vaker) worden toegepast. Ook zal er door de gemeente kritischer worden gekeken als er informatie bij de burger wordt opgevraagd. De ombudsman gaat monitoren of dit ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd.

 

Tot slot besluit de gemeente Almere bijzondere bijstand te verstrekken in de vorm van een lening voor de totale huurschuld die de man in de tussentijd heeft opgebouwd. Aan het vertrekken van de leenbijstand voor de huurschuld verbindt de gemeente enkel de verplichting dat de man zijn  lopende schuldhulpverleningstraject blijft volgen. Wordt dit traject met goed gevolg afgesloten dan zal de leenbijstand om niet worden verstrekt.